Çocuğunuzun boşanmadan çok fazla etkilenmemesi için anne ve baba olarak şunlara dikkat etmemiz gerekir.
* Çocuğunuzu eşinizle olan çatışmaların dışında tutun. Onu kazanmak için yarışa girmeyin.
* Eşinizle ayrıldıktan sonra dost olamıyorsanız, iş arkadaşı gibi ilişkinizi sürdürün. Çocuğunuzla ilgili sorunları konuşmak için arada sırada bir araya gelmeniz gerekebilir.
* Çocuğunuza eşinizi kötülemeyin veya olduğundan iyi göstermeye çalışmayın.
* Eşinizden öç almak için asla çocuğunuzu babasından (veya annesinden) mahrum bırakmayın. Çocuk düzenli olarak her iki ebeveyni de görmelidir.
* Çocuğunuz ebeveynlerinden birinin evini kendi evi gibi benimsemelidir. Bir gün orada, bir gün burada kalmak yerine tek ebeveynin yanında sürekli kalıp diğer ebeveynin yanına hafta sonu veya tatillerde gitmelidir.
* Çocuğunuzu acıyarak veya şımartarak eğitmeyin, Aşırılıklardan kaçının. Her iki ebeveynin de ayrılmadan önce davrandıkları gibi çocuklarına davranmalıdırlar.
* Çocuğunuza onu çok sevdiğinizi söylemeyi ihmal etmeyin. 'Biz ayrılsak bile sen bizim çocuğumuzsun. Ben senin annenim o da senin baban. Bu eskisi gibi kalacak. Hiçbir zaman değişmeyecek' demeyi ihmal etmeyin.
* Onun sizi birleştirmek için yaptığı kaprislere veya hazırladığı oyunlara gelmeyin. Sizi kullanmasına izin vermeyin. 'Bu yaptıkların hiçbir şeyi değiştirmeyecek. Biz büyükler böyle karar aldık. Biz istemedikçe kararımızı değiştirmeyiz' diye kesin ifadeler kullanın. Sizin
kararlılığınız, onun daha çabuk adapte olmasını ve güven duymasını sağlayacaktır.
* Boşandığınız için kendinizi suçlamayın. Olayı bir an önce kabullenip çocuğunuz ve sizin için en iyi yaşam tarzı nasıl olacaksa onu seçmelisiniz.
Uzun süre ağlayıp gözyaşı dökmeniz, bunalımlarda yaşamanız ne size ne de çocuğunuza hiçbir yarar sağlamaz.
* Çocuğunuz boşanmadan etkilenip etkilenmemesinde anne ve babanın boşanma anında birbirine davranma biçimleri önemli rol oynar. Birbirlerine saygı ile davranmış, belli bir seviyeyi korumuş, Çocukların önünde küçük düşürücü sözlerle kavga etmemiş anne ve babaların çocukları günlük yaşama daha çabuk uyum sağlarlar.
* Boşandıktan sonra erkek çocuk anne yanında kalıyorsa, bir erkek modeli olarak babasını görememesi veya az görmesi onun üzerinde olumsuz etki yapar. Erkek çocukların özdeşim kurabilmeleri için erkek modele ihtiyaçları vardır. Babanın yokluğunu telafi edecek, çocuğa sevgi ve ilgi ile davranacak üvey baba, dayı, amca, dede varsa çocuk bunalıma düşmez. Annesinin yanında kalan kız çocuk daha şanslıdır. Özdeşim kuracağı ebeveyni onun yanındadır. Fakat onun da babaya ihtiyacı olduğunu unutmamak lazımdır.
Sevda Salihoğlu Dursun
Günümüzde televizyon ve bilgisayarın çocuk üzerindeki etkisi tartışma götürmez bir gerçektir. Uzmanlar bu konu üzerinde araştırma yaptılarsa da, bu etkinin olumlu mu, olumsuz mu olduğu konusunda kesin bir ayrıma gitmemişlerdir.
Her konuda olduğu gibi bu konuda da aşırıya kaçmak olumsuz etkiler doğuracaktır. Siz de çocuklarınıza ve çevrenizdeki çocuklara baktığınızda küçük yaştan itibaren televizyon seyrettiklerini göreceksiniz. 'Ben çocuğumu televizyonla büyüttüm.' diyen anne yemek yaparken veya ev işleriyle meşgulken küçük bebeğini televizyonun karşısına oturtup, henüz gerçekle hayal olanı ayırt edemeyen minicik yavruyu görüntü bombardımanına tutmaktan sevinç duymaktadır. Çünkü televizyon sayesinde çocuğu oyalanırken kendisi ev işleriyle meşgul oluyordur.
Küçük çocuklar (6 yaşına kadar) hayal ile gerçeği birbirinden ayırt edemedikleri için ekranda gördükleri her şeyi tam bir gerçek olarak kabul ederler. Bu yüzden televizyonun etkisi çocuk üzerinde, yetişkin üzerinde olduğundan daha fazladır. Hayal gücüne bir çalışma olanağı tanımadan tam bir gerçeklikle olayları vermesi, televizyonun çocuk üzerindeki tehlikelerinden bir tanesidir. Oysa okul öncesi çağdaki çocukta mükemmel
bir hayal gücü vardır. Bu hayal gücünü kullanması zeka gelişimi için önemlidir.
0-6 yaş dönemi çocuklarında çok büyük öğrenme hızı ve kapasite vardır. Çocuk bu öğrenme kapasitesini günlük yaşantılarıyla ve oyunla elde eder.
Sosyal yaşantıyı ise arkadaşlarıyla birlikte oyun oynayarak kazanır. Okul öncesi çağdaki çocukların çiçeklere dokunmaya, arkadaşlarıyla oyun oynamaya ve bazen de itişip kakışmaya, sürekli hareket halinde bulunup kaslarını güçlendirmeye, kitap sayfalarını çevirmeye ihtiyaçları vardır. Televizyon karşısında uzun saatlerini geçiren çocuklar artık bu etkinliklerden zevk almamaya başlarlar.
Televizyon programlarının çok fazla saldırgan içerik taşıması son zamanlarda uzmanların araştırma konusu olmuştur. Her ne kadar başlı başına, televizyon, saldırganlığı tetiklemiyorsa da çok fazla saldırganlık davranışı izleyen çocuklarda saldırgan hareketlerin çoğaldığı gözlenmiştir.
Fakat burada suçu salt televizyona indirgemek yanlıştır. Kişilik özellikleri ve yakın çevre faktörü çok önemlidir. Çocuk ailesinde gördüğü şiddeti televizyonda pekiştirirse veya sevgi olmayan bir ortamda büyümüş bir çocuk, saldırgan davranışları ekranda izlerse bu davranışları sergileme olasılığı çok daha yüksektir.
Her vurdulu kırdılı film, dengeli bir çocukta olumlu etki bırakacak değildir. Bazen kahraman, doğruluk adına öyle şiddet gösterisinde bulunur ki, çocuğun aklı karışabilir. Çocuk doğru amaçlar için her yöntemin kullanılabileceği sonucunu çıkartabilir. Çocuklar bu tür boğma, öldüresiye dövme, işkenceyle konuşturma gibi sahnelerden korkarlar; uzun süre etkisinde kalırlar. Eğer çocuk çok hassassa bu tür sahneler, korkmasını ve içine
kapanmasını sağlar. Eğer çok hareketli bir çocuksa bu izlediği davranışları sergilemek isteyebilir.
Televizyonun zararlı olduğu kadar yararlı birçok özelliği de vardır. Her yaşta insanın, yaşadığımız dünya hakkındaki bilgisini çok kısa zamanda artırmasını ve genişletmesini sağlar.
Çok önceleri oynamış bir film yeni izledim ben ama çok beğendim... Sizlere de tavsiye ederim. Gülmeli eğlenmeli... ya da kendimize fırsatlar yaratmalı gülmek eğlenmek için...
GALAKSİNİN KORUYUCULARI...
' MELEKLERDEN YARDIM İSTEDİĞİNİZDE KARŞINIZA ÇIKAN BİR KUŞ TÜYÜNDE MUTLULUK.'
* Hani içiniz ısınır, yüzünüzle değil yüreğinizle gülümsersiniz ya! gülümsersiniz ya! İşte o mutluluk anlarına vesile olan hayatın minik hediyelerinden bazıları...
* Bir çocuğun gözlerinin içi gülerek gülümsemesi...
* Kış ortasında çıkıveren pırıl pırıl öğle güneşinin gözleri kamaştıran altın sarısı...
* Birine yaptığınız iyiliğin içinizi sıcacık ısıtması...
* Bir sokak satıcısından evinde demlediği çayı satın alırken onunla konuştuğunuz iki cümleden sonra tüm gününüzün aydınlanması...
* Meleklerden yardım istediğinizde önünüze çıkan bir kuş tüyü...
* İnce belli bir bardak çayın buruk tadı...
* Kışın yılda bir kez de olsa lapa lapa yağan karın sessizce elinize konması...
* Gözlerinizi kapadığınızda rüzgarla salınan ağaç yapraklarının yumuşacık hışırtısı...
* En sevdiğiniz kişinin size de bulaşan kahkahası...
* Doğada çıplak ayakla gözlerinizi kapayıp bir ağacın gövdesine yüreğinizi açarak sarılmak...
* Bir sokak kedisini dakikalarca, kalbiniz ısınana kadar okşamak...
* Kutsal yerlerde, örneğin Hz. Mevlana 'nın türbesinde sessizce o ulu insanın varlığına kendini bırakmak...
* Eğitimlerde aydınlanmış üstatların, meleklerin mesajlarına vesile olurken ışığı iliklerinize kadar hissetmek...
* Doğada kalemi elinize alıp yazmak, yazmak...
* Denizin dalgalarıyla bir olmak...
* Deniz kaplumbağalarıyla burun buruna yüzmek...
* Meleklerin mucizelerini yaşayan birinin gözlerindeki heyecanı hissederek onun mutluluğunu paylaşmak...
* 'Şu an bir mesaja ihtiyacım var!' diyerek çektiğiniz melek kartından cevabın güneş gibi parlaması...
* Eşinizle romantik bir film izlerken 'Aşk'tan gözlerinizin dolması...
* Denizin dibinde iskeleye çarpan dalgaların enerjisini hissetmek...
* Tüm yıl uyumuş olan çiçeklerin canı istediğinde tomurcuk tomurcuk, rengarenk açması...
* Güneşin batışını denizi görerek izlemek...
* Minicik bir çocuğun bilge cevabını dinlemek ve ona hayran kalmak...
* 23-24 yaşındaki gençlerin yaşam amaçlarını dinlemek ve gelecekte kimlerin nelere dokunabileceğini hayal edebilmek...
MUTLU OLMAK İÇİN : BANU KALAYCI
MELEKLERLE YAŞAMAK...
'OLAN HER ŞEYDEN DAHA GÜÇLÜ, DAHA GERÇEĞİZ.'
*
Sevdiğimiz bir insanın kokusunu zihnimizden çağırmak zorunda değilsek, canlı canlı koklayabiliyorsak o'nu her istediğimizde...
* Yediğimiz her lezzet, kolayca sindirilip, bedenin mucizesinde ayrıştırılıp, parçalanıp, gerekmeyenler kolaylıkla bedenimizi terk edebiliyorsa her gün...
* Dünyanın tüm renklerini, gün doğarken, gün içinde, gün batarken ve yıldızların dansında yarattığı kompozisyonlarıyla tüm şiirselliğiyle görebiliyorsak canlı gözlerimizle...
* Beethoven'ın yüzyıllar öncesinden ruhunun tüm tınısını kattığı senfonisini dinlerken, kulağımızdan beynimize, oradan vücudumuza yayılıyorsa, ruhu, ruhumuza dokunabiliyorsa sonra ve kalbimizin en derininde tutkusuyla hissedebiliyorsak içimizde...
* Hiç tanımadığımız bir insana 'Günaydın' deme cesaretimiz varsa, bir de üstüne koca bir gülümseme alabiliyorsak yolda...
* Mevsimlerin değişimine şahitlik ederken, hayatın değişimlerinden ve dönüşümlerinden ibaret olduğunu düşünebiliyorsa zihnimiz... Soğuk günlerinde şöminenin huzuru ve rahatı gibi, zor günlerimizde sıcacık dostlar beliriveriyorlarsa kapıda...
* O cep telefonunun faturası, sabahki şampuanın kokusu, duşta akan suyun parası ödenebiliyorsa her ay düzenli... Düşünülmüyorsa bile hatta, düşünmeye gerek olmuyorsa...
* Yeni tanışırken kapımız çalıyorsa ansızın, yan komşu elinde bir tepsiyle 'Hoşgeldiniz' diye bekliyorsa...
* Lunaparkın önünden geçerken hala zıp zıp ediyorsa kalbimiz, hatta bazen delilik yapıp dalıveriyorsak içeri ve çığlık çığlığa kahkahaları yayıyorsak etrafa...
*Gönlümüzün isteği elleri tutuyorsak sadece, istediklerimize sarılıyorsak bu dünyada ve bedenimizin tüm hakları tüm özgürlüğüyle bizimse...
* Aynada gördüğümüze, o güzellik abidesine gülümseyebiliyorsak her göz göze geldiğimizde...
* Evde ya da işte... Çalışıyorsak, bizim emeğimizden çıkanın insanlara dönüşerek ulaşmasına şahitlik edebiliyorsak...
* Bugün bu kitabı elimize aldığımızda okuyabiliyorsak.... Eğitim, öğretim hakkıyla örülmüşsek, kendimizi geliştirmek ve dönüştürmek sadece bizim için bir seçimse, keyfimizse...
* Her gün uyandığımızda sıcak yatağımızda 'Dünde ne olduysa oldu, bugün yeni bir gün ve ben bu günümde muhteşem hissetmeyi seçiyorum.' diyebilecek özgürlüğe sahipsek önce zihnimizde sonra hayatsal seçimlerimizde...
* 'Nasılsın bakayım sen bugün? Özledim seni....' diye arayan bir sese 'Alo' diyorsak gün içinde...
* Yaşam alnımızı sevgiyle başka canlılara paylaşabiliyorsak; sabah kalkınca sokulan bir kafa, pati atan iki göz, gülümseyen çiçekler ya da yapraklar varsa evimizde, yolumuzda, işimizde ve biz bunları fark edebiliyorsak...
* Dünyada bugün ne olduysa oldu deyip, hiçbir şey olmasa bile anda Friends'de Joey'nin yaptıklarına gülebiliyorsa suratımızda önce yanaklar, sonra göbeğimizdeki en derin kaslar...
* Jason Mraz 'I won't give up' derken fonda 'Asla senden vazğeçmeyeceğim bu hayatta, seni yarı yolda bırakmayacağım'ı müziklerden ilk aklımıza gelen hayat yolculuğumuzdaki en değerlimizse... Kendimizse önce... Ve onu düzgün yedirip, düzgün uyutup, düzgün sevip, koruyup kollayıp yürüyebiliyorsak hayatta...
* Her şeyle ve her şeye rağmen hala hayattaysak, olan her şeyden daha güçlü, daha gerçek olduğumuzun farkındaysak....
* Tüm bunları unuttuğumuz anlarda bir sevgiliden, bir kitaptan, bir dergiden... 'El ele' bağlı olduğumuz hayattan mutlu olmanın bizim ilk ve en önce hakkımız olduğunu hatırlatacak dostlarımız varsa etrafımızda....
* Güzelliklerin tamamını hak ettiğimize inandığımız ve bu inancımızı gerçeğimiz yapabileceğimizi bildiğimiz, mutlu anların bileşkesini 'hayat' diye, hayatım diye andığımız anların toplamı olsun ömrümüz...
* Mutluluğun bir seçim olduğunu ve bu özgürlüğün de bizde olduğunu en derinimizde biliyoruz aslında.... Değil mi?
MUTLU OLMAK İÇİN: AZRA SARIZEYBEK KOHEN
Fobiler, insan yaşamını zaman zaman bir kabusa çevirerek kısıtlayan çok büyük ve yersiz korkulardır. Yükseklik fobisi olan bir inşaat mühendisi, asla yüksek binalar ve gökdelenler inşa etmeye yanaşmayacaktır. Ya da topluluk önünde konuşma fobisi olan bir çalışan, gönderildiği seminerde edindiği bilgilerini şirketindeki diğer arkadaşlarına küçük de olsa bir seminer vererek anlatamayacaktır. Ya da bir üst düzey yönetici aynı fobiyi asla tam olarak yöneticilik özelliği gösteremeyecektir.
Çoğu kez insanın yaşamını sınırlandıran ve yapabileceklerinin çok gerisinde kalmasına yol açan bu ve benzeri fobiler, NLP' de yine alt modalite çalışmasıyla çözümlenebilen, problemlerdir. Fobi tedavisinin adımları şöyledir.
1. Bireyden fobisine 1 den 10 a kadar bir puan vermesi istenir. Fobinin derecesi büyükse 10 a, küçükse 1 e yakın bir değer verilecektir.
2. Bireye bir sinema salonunda oturuyor olduğu düşündürülür. İlk sırada oturup büyük ekrana bakması söylenir. Ekranda bireye çok benzeyen (katlanılabilirliğine göre bireyin kendisine de olabilir) bir kimsenin aynı fobiyi yaşıyor olduğu görüntüsü oluşturulur.
3. Bireyden kendi bedeninin dışına çıkıp daha geriden, kendini izleyen kendini izlediğini hayal etmesi istenir.
4. Görüntüsünün uzaklığı bireyin her seferinde 3. adımda yaptığını yineleyerek ve kendini daha da dışarıdan izlemesi sağlanarak artırılır. Bu işlem birey rahatsız olmayacak kadar fobi görüntüsüne uzak olduğunu ifade edene kadar tekrar edilebilir.
5. Görüntü yeterince uzaklaştırıldığında, bireye ekranda fobisiyle karşı karşıya olan kimsenin filminin sondan başa doğru
sarılarak oynatıldığını hayal etmesi söylenir.
6. Filmin görüntüsü geriye doğru hızlı bir şekilde oynatılırken görüntü renksizleştirilir, soluklaştırılır.
7. Filmin sonunda her şeyin yolunda gittiği bir noktada son görüntüsü dondurulur.
8. Görüntü tekrar 6. adımdaki işleme uğrarken aynı zamanda komik ve eğlenceli bazı öğeler filme eklenir. Bu şekilde film geri sarılmaya devam edilir. Burada önemli olan filmi geri sarıp başa aldıktan sonra, aradaki görüntüleri sırasına göre oynatmadan sona atlatmaktır.
9. 8. adımdaki işlem en az beş kez tekrar edilir.
10. Bireyden fobisinin şimdiki durumunu yeniden puanlandırması istenir. Yeterli aşama kaydedilmemişse çalışma tekrarlanır.
Görüldüğü gibi NLP fobiler gibi bir soruna yaklaşırken, sorunun sebeplerini araştırarak detaylarıyla fobiyi güçlendirmek yerine 'Nasıl?' sorusunun cevabını arayıp sürecin özelliklerini değiştirme yolunu problemin çözüm seçeneği olarak önermektedir.
Bunu yaparken de, bireye şimdiye dek çok ciddiye aldığı ve yaşamında pek çok sıkıntıya yol açan fobisi, alt modalite değişiklikleriyle oldukça eğlenceli bir Charlie Chaplin komedisi izliyormuş etkisi yaratacak şekilde izlettirilerek bu fobinin bireyin zihnindeki
kodlamaları değiştirilmektedir.
Elvan Acar
